Welkom in de ijzeren eeuw

Website bij de tv-serie 'Welkom in de ijzeren eeuw'. Centraal staat de 19e eeuw in Nederland. De eeuw van de Franse bezetting onder Lodewijk Napoleon en de geboorte van ons Koningshuis. Maar ook de eeuw van kinderarbeid en de grote uitvindingen: de eerste trein, de eerste voetbalwedstrijd en de eerste...

De eerste voetbalwedstrijd

In Engeland doen ze het al, maar het is Jan Bernard van Heek die de voetbal in 1885 naar Nederland haalt. Samen met zijn vrienden organiseert hij de allereerste Nederlandse voetbalwedstrijd op en ze stichten de voorloper van FC Twente. Bekijk het filmpje van Welkom in de IJzeren Eeuw op schooltv.nl.

Armoede in de Gouden Eeuw

De Gouden Eeuw is niet voor iedereen een tijd van welvaart. Er is ook vel armoede. Mensen die hun hoofd nauwelijks boven water kunnen houden gaan bedelen op straat. Maar daar moeten ze wel een vergunning voor hebben. Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

Slavenhandel in de Gouden Eeuw

In de Gouden Eeuw verdient Nederland veel geld in de slavenhandel. Slaven worden vanuit Afrika naar de nieuwe wereld gebracht en verkocht aan de hoogste bieder. Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

Walvisvaart in de Gouden Eeuw

De walvisvaart doet in de Gouden Eeuw goede zaken. Mensen gebruiken het dier om walvistraan, zeep en andere producten van te maken. Het stinkt alleen wel een beetje. Geschreven en geregisseerd door Niek Barendsen. Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

De invoering van de achternaam

Begin 19e eeuw wordt iedereen in het koninkrijk Holland door de regering van Naopleon Bonnaparte opgeroepen om een achternaam te registreren. Maar niet iedereen beseft dat we deze ingevoerde achternamen twee eeuwen later nog steeds gebruiken… Geschreven en geregisseerd door Niek Barendsen. Bekijk...

Het socialisme

Mannen moeten in de IJzeren Eeuw hard en veel werken. Ze krijgen weinig betaald en bijna geen vrij. Het socialisme komt op voor de rechten van de arbeiders en zorgt voor kortere werkdagen, het pensioen, een vast loon en vakantiedagen. Bekijk het filmpje van Welkom in de IJzeren Eeuw op schooltv.nl.

De uitvinding van het condoom

In de IJzeren Eeuw krijgen mensen veel kinderen. De eerste vrouwelijke arts, Aletta Jacobs komt met het condoom als voorbehoedsmiddel. Maar dat wordt niet meteen door iedereen geaccepteerd. Alhoewel veel mensen er stiekem wel behoefte aan hebben… Bekijk het filmpje van Welkom in de IJzeren Eeuw...

Het cultuurstelsel

In de 19e eeuw is Nederlands-Indië een kolonie van Nederland. De Nederlandse regering is er de baas. In 1830 wordt het cultuurstelsel ingevoerd om nog meer winst te behalen uit de landbouw. En de Indiërs? Die konden er niks tegen doen. Bekijk het filmpje van Welkom in de IJzeren Eeuw op schooltv.nl.

De Aardappeleters van Van Gogh

Vincent van Gogh is één van de meest bekende Nederlandse kunstschilders aller tijden. Maar toen hij leefde, was dat zeker niet zo. Geld had hij weinig en kopers voor zijn schilderijen bijna niet. Het schilderij De Aardappeleters moest zijn doorbraak worden… Bekijk het filmpje van...

De afschaffing van de slavernij

In 1863 schaft de Nederlandse regering de slavernij af. De slaven in Suriname en op de Antillen zijn vrij! Of toch niet? In werkelijkheid moeten ze nog tien jaar zwaar onderbetaald doorwerken en de ex-slavenhouders krijgen nog extra geld door de afschaffing ook. Geschreven en geregisseerd door Niek Barendsen....

Afschaffing van de kinderarbeid

Tweehonderd jaar geleden moesten kinderen net als hun ouders werken. In fabrieken, op het land, in mijnen. In 1874 komt er een wet om te voorkomen dat kinderen moeten werken. 'Het kinderwetje van Van Houten', heet deze wet. Maar niet alle kinderarbeid wordt met deze wet gestopt. In de mijnen en op het...

De invoering van de grondwet

In 1848 wordt de Nederlandse grondwet getekend door Koning Willem II. Daarmee geeft hij de macht over aan de Staten Generaal en wordt de macht van de koning ingeperkt. In eerste instantie wil Willem II niet tekenen, maar na een nachtje slapen is hij ineens van gedachten veranderd. Bekijk het filmpje...

Heks of geen heks?

Heb je een knobbel op je neus, zwart haar of een kruidentuin? Dan word je in de Gouden Eeuw al gauw aangezien voor heks. En als je faalt bij de heksenproeven, eindig je op de brandstapel. Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

De VOC in Indiƫ

De VOC zorgt in de Gouden Eeuw voor veel welvaart in de Nederlanden. De handel in specerijen maakt ons land schatrijk. Maar of dat helemaal eerlijk is voor de bewoners… Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

De eerste Nederlandse spoorlijn

Nadat in onder andere Engeland en Duitsland er al spoorlijnen geopend zijn, is Nederland aan de beurt in 1839. De eerste spoorlijn loopt van Amsterdam naar Haarlem. Maar niet iedereen is hier blij mee. Mensen denken dat koeien uit paniek zure melk gaan geven en dat de trein zo snel gaat, dat je geen...

Wie was Antoni van Leeuwenhoek?

Van slootwater tot sperma: wetenschapper Antoni van Leeuwenhoek bestudeert alles onder zijn eigen uitvinding, de microscoop. Antoni is zijn tijd ver vooruit! Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

Wie heeft New York gesticht?

Engelsman Henry Hudson is in 1609 voor de VOC op weg naar Indië. In plaats daarvan komt hij uit in Amerika. Er ontstaan nederzettingen en de stad krijgt de naam ‘Nieuw Nederland’. Er wordt een rivier naar Hudson vernoemd en hij wordt de eerste burgemeester van New York. Bekijk het filmpje...

Overwinteren op Nova Zembla

In 1596 vertrekken Willem Barentsz en Jacob van Heemskerck naar Indië. Althans, dat is de bedoeling. Maar het schip komt vast te zitten in het ijs bij Nova Zembla in het noordpoolgebied. Hoe gaat de bemanning dit overleven? Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

Wie heeft Willem van Oranje vermoord?

Pang! Pang! Pang! Met drie pistoolschoten wordt Willem van Oranje in 1584 vermoord. Maar wie heeft het gedaan? De schout en z’n rakkers zijn op zoek naar de dader, Balthasar Gerards. . Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

Matroos aan boord van de VOC

Als matroos bij de VOC moet je keihard werken. Met een beetje pech val je overboord of word je verkocht als slaaf. Maar deze matrozen zijn eigenlijk best blij met hun leven aan boord van een VOC-schip! Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

De ontdekking van de aardappel

In de Gouden Eeuw maakt Nederland kennis met de aardappel uit Zuid-Amerika. Kaat en Lidewij laten zien wat je er allemaal mee kunt koken. Een patatje tachtigjarige oorlog bijvoorbeeld. Bekijk het filmpje van Welkom in de Gouden Eeuw op schooltv.nl.

Armoede in de Gouden Eeuw

In de Gouden Eeuw ging het erg goed met Nederland. Veel mensen waren rijk. Maar niet iedereen had het zo goed. Veel mensen, ook kinderen, moesten hard werken en verdienden bijna niets. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Het is beeldenstorm!

In de Gouden Eeuw was alleen het katholieke geloof toegestaan. In 1566 komen de protestanten in opstand. Dit leidt tot rellen, waarbij ze vele uitgebreide versieringen in de katholieke kerken vernielen. Bekijk het filmpje van Welkom in de 80-jarige Oorlog op Schooltv.nl.

Het eerste riool

Poepen, dat doen de Romeinen vanaf de zesde eeuw voor Christus in het riool! De Cloaca Maxima wordt gebouwd onder koning Tarquinius. Het is eigenlijk niet meer dan een open kanaal dat vanuit Rome naar de rivier de Tiber stroomt. Bekijk het filmpje van Welkom bij de Romeinen op schooltv.nl.

Het eerste gedichtje in het Nederlands

Voordat de boekdrukkunst wordt uitgevonden, is het kopiëren van boeken monnikenwerk. En allemaal in het Latijn. In de 11e eeuw zet een monnik voor het eerst een Nederlandstalig gedichtje op papier, en dat begint zo: hebban olla vogala. Bekijk het filmpje van Welkom in de Middeleeuwen op schooltv.nl.

Het Jordaanoproer (Liedje)

Aan het begin van de twintigste eeuw is de Jordaan een van de armste wijken van Amsterdam. De mensen kunnen er nauwelijks rondkomen. Als in 1934 minister-president Colijn besluit dat de uitkeringen nog verder omlaag gaan, komen de Jordanezen in opstand. Tekst, muziek en regie: Niek Barendsen. Bekijk...

Kunst uit de Gouden Eeuw

De schilderijen van Rembrandt. De inrichting van een huis en schilderkunst ons heel veel kunnen vertellen over het leven en de rijkdom van mensen uit de Gouden Eeuw. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.