San Francisco zit vol met grote bruggen, hier worden de meest bijzondere constructies bedacht om de klappen van de aarde op te kunnen vangen. Bart laat een aantal oplossingen zien die er voor kunnen zorgen dat een gebouw niet instort bij een aardbeving. Wat dacht je van een gebouw op kussens? Bekijk...
Om het gas bij alle huishoudens te laten komen, is er in Nederland een netwerk van leidingen aangelegd: 11.500 kilometer in totaal. Vanuit deze hoofdleidingen komt het in kleine leidingen terecht. Door elke straat loopt wel een gasleiding, die het aardgas bij jou thuis brengt. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.
Onze aardbol wordt uitgebreid bestudeerd vanuit de ruimte. Met satellieten. Hoe werken ze? En welk soort informatie levert dat op? Janouk krijgt te zien hoe broeikasgassen worden gemeten. Op satellietbeelden is te zien wat die doen met onze ijskappen. En dat ziet er niet best uit. Bekijk deze aflevering...
Aardolie is onmisbaar. We gebruiken het op veel verschillende manieren. Het kan in raffinaderijen verwerkt worden tot benzine, maar er kan ook plastic van gemaakt worden. Zelfs in wasmiddel zit aardolie. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl. Met werkblad aardolie: vragen en opdrachten bij de clips over...
Bart Meijer bekijkt een boorinstallatie die zo'n twee kilometer in de aarde boort op zoek naar aardwarmte. Diep onder de grond heeft het water een temperatuur van zo'n zestig graden. Hij ontdekt dat een kaskweker van tropische planten het warme water goed kan gebruiken. Bekijk deze aflevering van Het...
Hoe kan een vulkaan op IJsland er voor zorgen dat er in Nederland geen vliegtuigen meer kunnen vertrekken? Bart krijgt op Schiphol te horen waarom het zo gevaarlijk is om door zo'n aswolk te vliegen. Meteoroloog Dennis Wilt legt uit hoe de vulkaanas in Nederland terechtkomt. Bekijk deze aflevering van...
Een broeikasgas is een soort wollen trui die de aarde isoleert. Die broeikasgassen komen in de lucht doordat we met z'n allen veel vliegen, autorijden, fabrieken hebben draaien en elektriciteit produceren. Dit doen we vaak met fossiele brandstoffen. Als je die verbrandt, komen daar broeikasgassen vandaan....
Soms zie je het op het nieuws: dan is er ergens een orkaan of een cycloon geweest en dan zie je een stad volledig in puin liggen. Mensen zijn hun huizen of familie kwijtgeraakt en lopen radeloos rond. Maar hoe komt dat eigenlijk? Wat is een cycloon? In dit filmpje van Schooltv.nl wordt het uitgelegd.
Het Hoogwaterbeschermingsprogramma wil voor het jaar 2050 meer dan 1500 kilometer aan dijken versterken. Dat is nodig om ervoor te zorgen dat al onze zeedijken en rivierdijken in Nederland ook in de toekomst stevig genoeg blijven om de lagergelegen gebieden te beschermen tegen het water uit de rivieren...
De enige rivier in Europa die van west naar oost stroomt. De Donau is 2888 kilometer lang en mondt uit in de Zwarte Zee. Rivieren trekken mensen aan. Het deltagebied is erg vruchtbaar en met schepen kan je makkelijk grondstoffen en goederen vervoeren. Daarom ontstaan er vaak steden bij rivieren. Bekijk...
Hoe krijg je hoog en laag water op het strand? Dolores legt uit hoe de maan en de draaiing van de aarde voor eb en vloed zorgen. Verder laat ze zien hoe dieren profiteren van de getijdenwisselingen. En op de Afsluitdijk ziet ze hoe met een getijdengenerator met behulp van eb en vloed stroom maakt. Bekijk...
Fosfaten zijn belangrijk om planten goed te laten groeien. Ook mens en dier hebben fosfaten nodig. Maar we poepen en plassen de meeste fosfaten weer uit! Nizar gaat op bezoek bij de waterzuivering van Amsterdam. Daar proberen ze om de fosfaten weer terug te winnen. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.
Het is Geoweek: op expeditie met aardrijkskunde, van 7 tot en met 17 april 2026. Misschien ga jij met je klas wel grondboringen doen, bekijken hoe water gezuiverd wordt, of ga je op expeditie om te ontdekken wanneer dijken stevig en hoog genoeg zijn. Meer informatie over de Geoweek vind je op deze site.
Door te eten, te wonen, te kopen en te reizen gebruikt ieder van ons een stuk aarde. Dit noemen we de ecologische voetafdruk. Nederlanders leven letterlijk op te grote voet. Drie aardbollen, zoveel zouden we nodig hebben als iedereen op de wereld zou leven zoals wij in Nederland. Waar hebben we al die...
Bart is in een grote stad in Bolivia; La Paz. Het is een bijzondere stad want het is de hoogst liggende stad ter wereld. Bart merkt het meteen: er zit minder zuurstof in de lucht. Hoe hoger je komt, hoe kouder het wordt en hoe lager de luchtdruk is. Maar wat is luchtdruk precies? En welke invloed heeft...
Tijdens een ijstijd is het klimaat koud voor een langere tijd. Ook in Nederland zijn er verschillende ijstijden geweest. Er leefden toen veel bijzondere wilde dieren. In het landschap van nu kun je nog steeds overblijfselen vinden van de ijstijd. Pascal vindt een groot stuk bot op het strand en gaat...
Een ijstijd is een lange periode van kou. Nederland heeft 3 ijstijden gekend, de laatste duurde meer dan 100.000 jaar. Het landschap was kaal en er leefden mammoeten en wolharige neushoorns. In ons landschap zien we nog sporen van toen, zoals zwerfkeien en heuvels door de gletsjers. Bekijk het filmpje...
Ook op een platte kaart kun je de hoogte aflezen. Op elke kaart staat een legenda. In sommige legenda staan kleuren die je terugziet op de kaart. Daarmee wordt de hoogte aangegeven. Elke kleur staat voor een bepaalde hoogte. Op sommige kaarten staan ook hoogtelijnen. Die geven aan hoe steil of hoe glooiend...
Ongeveer 70 miljoen jaar geleden lag het grootste deel van wat nu Nederland is, op de bodem van een binnenzee, de Krijtzee. Alle schelpen uit die zee zijn op de bodem terechtgekomen en vormden een laag kalksteen. Deze kalksteen komt bijna overal in Nederland voor, maar alleen in Zuid-Limburg zit deze...
Eva duikt in de wereld van landkaarten maken. Ze maakt met oude instrumenten een plattegrond van een speeltuin. Daarna maakt ze een moderne kaart met een vliegtuig, waarmee ze van boven foto's van het landschap maakt. En nu maar hopen dat ze de weg niet kwijt raakt! Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.
Op deze website, speciaal voor kinderen, kom je alles te weten over kraanwater. Er wordt uitgelegd hoe en waarom mensen drinkwater gebruiken, hoe de natuur zorgt voor drinkwater en hoe de mensen zorgen voor drinkwater. Informatie en plaatjes voor werkstukken en spreekbeurten kun je downloaden. Met leuke...
Water is in Nederland nooit ver weg. Rivieren en de zee hebben ons landschap voor een belangrijk deel gevormd. Schoon, veilig en voldoende water lijken vanzelfsprekend. Maar de uitdagingen worden steeds groter, daarom is het tijd om in Nederland anders met water om te gaan. Daarover lees je op deze website.
Janouk gaat op zoek naar het antwoord op de vraag 'wat is leven?' Waarom leeft een mier wel en een steen niet? We onderzoeken welke vormen van leven er op aarde bestaan en komen erachter dat al het leven is opgebouwd uit DNA en eiwitten. Janouk ontmoet een professor die levende cellen uit elkaar haalt...
Wit zonlicht bestaat uit allerlei kleuren. Het blauwe licht heeft problemen om de aarde te bereiken. Omdat het een kortere golflengte heeft, wordt dat licht door de moleculen in de atmosfeer alle kanten op gestuurd. Het blauwe licht verspreidt zich zo over de hele atmosfeer. Bekijk het filmpje van Willem...
Marmer is een van de duurste materialen ter wereld. Miljoenen jaren geleden is het ontstaan op de bodem van de oceaan. In Carrara, Italië, ziet Bart met eigen ogen hoe het uit de bergen wordt gehaald. In een atelier laten kunstenaars zien hoe ze het marmer bewerken met de technieken die Michelangelo...
Een mui is een geul in zee tussen twee zandbanken. Als je daar zwemt, trekt de sterke stroming je mee richting zee. Probeer hier niet tegenin te zwemmen, maar zwem mee naar achteren, waar de stroming minder sterk wordt. Je kan dan opzij en vervolgens terug naar het strand zwemmen. Bekijk het filmpje...
Het water in de oceanen is altijd in beweging. Dit komt door de draaiing van de aarde. De De stromingen verdelen voedsel, dieren en warmte over de hele aarde. Als je op Bonaire een fles in het water gooit, dan zou het maar zo kunnen dat die op Texel aanspoelt. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op schooltv.nl.
Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. Toch weten we er maar weinig over. Want oceanen zijn diep! Kilometers diep. Daar is het koud, donker en de waterdruk is zo hoog dat je er niet kan zwemmen in een duikpak. Dat maakt onderzoek naar de zeebodem heel lastig, maar ook spannend. Er leven namelijk...
Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. Al zijn ze enorm groot, oceanen hebben last van ons. Van onze CO2-uitstoot, waardoor het oceaanwater opwarmt en verzuurt. En van alle troep die we in de oceaan gooien. Janouk gaat duiken om met eigen ogen de gevolgen te zien: plankton, een belangrijke...
Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde en zijn altijd in beweging. Warmte en leven worden door de oceanen vervoerd via zeestromen; het zijn de rivieren van de oceaan. Maar hoe ontstaan die stromen? En wat gebeurt er als deze rivieren worden verstoord door de opwarming van de aarde? Deze stromen...
Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. En ze zitten vol met leven. Heel groot leven, zoals walvissen. En heel klein leven: plankton! En juist plankton is enorm belangrijk voor al het leven op onze planeet. Want dat is voedsel voor veel zeedieren en het maakt ook 50% van alle zuurstof die we...
In 1953 breken de dijken van Zeeland en delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant door. Het veroorzaakt de ‘Watersnoodramp’. Grote delen land komen onder water te staan en mensen raken hun huizen kwijt. Om dit soort rampen in de toekomst te voorkomen, wordt er besloten tot de bouw van de Deltawerken....
Het grootste Deltawerk van Nederland is de Oosterscheldekering. De kering is negen kilometer lang en bestaat uit pijlers die wel twintig miljoen kilo per stuk wegen. Een hele klus om die pijlers op de juiste plek te krijgen. Dit gebeurt dan ook met speciale schepen. Bekijk het filmpje op schooltv.nl.
Rond riviermondingen kun je natuurgebieden vinden, of juist havens. En door eb en vloed verandert de riviermonding voortdurend. Wetenschappers in Utrecht hebben een speciale zandbank gebouwd om in het klein te onderzoeken hoe een riviermonding werkt. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.
Ongeveer 200 miljoen jaar geleden was Nederland bedekt door zee. Geen open zee, maar een ondiepe randzee gevuld met zout water. Het was hier erg warm en droog. Daardoor verdampte het water en bleef er steeds zout achter. Dat werd een harde laag steenzout. Wil je daar meer van weten? Bekijk dan het filmpje...
De oude Egyptenaren lazen de tijd middels zonnewijzers. Die zijn alleen niet heel handig als het bewolkt is. Daarom bedachten ze zandlopers. Maar die moet je heel vaak omdraaien, ook niet handig. Toen is de slingerklok uitgevonden door de Nederlander Christiaan Huygens. Bekijk het filmpje van Willem...
Door te leven gebruikt iedereen een stukje van de aarde. We noemen dit stukje land je ecologische voetafdruk. Een groot deel van je voetafdruk is nodig voor het maken van eten. Vooral voor de productie van vlees is veel land nodig. In deze aflevering zoekt Janouk uit hoe dat zit. Bekijk deze aflevering...
Vulkanen ontstaan op plekken waar er scheuren in de aardkorst zitten. In Italië zijn er veel van dit soort scheuren. Daaronder zit magma, gesmolten gesteente. Als de druk onder de grond te groot wordt, komt dat omhoog en kan de vulkaan uitbarsten. Bekijk het filmpje van Het Jeugdjournaal op schooltv.nl.
De aarde is 12.800 kilometer dik. Een wetenschapper heeft uitgerekend dat je na 38 minuten en 11 seconden aan de andere kant uitkomt. Eerst ga je door de aardkorst, daarna komt de aardmantel. En hier kan het wel 4000 graden worden. Dan komt de buitenkern. Met daarin vloeibaar ijzer. En dan moet je ook...
San Dar is 11 jaar oud en woont in Myanmar. Haar huis staat op palen, want ze woont op een meer. Elke dag gaat ze met de boot naar het dorp verderop om water te halen, het water uit het meer mag je niet drinken. Ze wil weten waar het water in het meer vandaan komt, waarom het vervuild is en welke leuke...
De toegang tot schoon drinkwater is in sommige landen een enorme uitdaging. Nienke reist af naar Swaziland en laat zien wat het voor een gezin betekent als er nauwelijks voldoende drinkwater voorhanden is. Organisaties als Unicef proberen wat aan die situatie te doen. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.
De waterschappen zorgen ervoor dat er voldoende water is in sloten, plassen en kanalen. Maar ze zorgen er ook voor dat te veel water snel wordt opgevangen of afgevoerd. Dat heeft allemaal te maken met het goed regelen en in de gaten houden van het waterpeil! Hoe doen de waterschappen dat? Bekijk deze...
Regenwater is zoet en zeewater is zout. Omdat het regenwater via de grond naar de zee stroomt, komt er steeds een klein beetje zout uit de grond mee de zee in. Vervolgens verwarmt de zon de zee, waardoor alleen het water verdampt en het zout achter in de zee blijft. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.
De klimaten op aarde worden voor een belangrijk deel bepaald door de zeestromen. Dat komt doordat zeestromen warmte verplaatsen van het ene gebied naar het andere. Koud water brengen ze van het noorden naar het zuiden, en warm water van het zuiden naar het noorden. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.
Het kan gebeuren: plotseling opent de aarde zich onder je voeten. Een zinkgat slokt je op. Het lijkt wel een nachtmerrie, maar dit natuurfenomeen kan ook echt gebeuren. Het wordt ook wel een zinkgat of verdwijngat genoemd. Zinkgaten zijn gaten in het aardoppervlak die worden veroorzaakt door instorting...
Zout zit in bijna elk product. Bart reist af naar de grootste zoutvlakte ter wereld, midden in Bolivia. Vroeger werd zout gebuikt als betaalmiddel en om eten, bijvoorbeeld vlees, langer te kunnen bewaren. Waarom is zout tegenwoordig nog zo belangrijk voor de mens? Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.