Aardbeving

Aardbevingen, hoe ontstaan ze? En misschien wel belangrijker; hoe zorg je dat je ze overleeft? Bart gaat naar San Francisco. De stad die gebouwd is op een breuklijn tussen twee schuivende stukken aardkorst. In San Francisco weten ze er alles van. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Aardbeving bestendig

San Francisco zit vol met grote bruggen, hier worden de meest bijzondere constructies bedacht om de klappen van de aarde op te kunnen vangen. Bart laat een aantal oplossingen zien die er voor kunnen zorgen dat een gebouw niet instort bij een aardbeving. Wat dacht je van een gebouw op kussens? Bekijk...

Hoe ontstaat een aardbeving?

De aardkorst bestaat uit verschillende platen. De plekken waar de platen elkaar raken, worden breuklijnen genoemd. Hier bouwt vaak lang spanning op. Als de platen plotseling verschuiven, ontstaat er een aardbeving. Dan trilt de aarde daar hevig, bijvoorbeeld zoals in Turkije en Syrië. Bekijk het...

Hoe ontstaan aardbevingen in Groningen?

In Groningen zit gas in de bodem. Het wordt gewonnen omdat het gebruikt kan worden om op te koken of het huis te verwarmen. Het is ontstaan door rottende planten- en dierenresten. Door het eruit te halen, klinkt de bodem in. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Aarde

De aarde ziet er vanuit de hemel blauw uit. Dit komt door al het water wat er op aarde is. Dat is heel bijzonder in de ruimte! Of is onze blauwe planeet eigenlijk een groene? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

De aarde vanuit het ISS

Vanuit het ISS kon André Kuipers goed zien hoe de aarde verandert. Regenwoud dat verdwijnt en vissersboten die de oceanen leegvissen. Hoe ziet dat er vanuit de ruimte uit? Bekijk het filmpje van Ontdek de Ruimte op Schooltv.nl.

Waarom is de aarde rond?

De aarde is, net als alle andere planeten in ons zonnestelsel, rond. Dat is een logisch gevolg van de zwaartekracht: die houdt de boel lekker bij elkaar. Maar volmaakt rond is de aarde niet. Bekijk de clipphanger op Schooltv.nl.

Zoek het uit! Aarde

Wat zit er in het binnenste van de aarde? En hoe onderzoek je dat? Graafmachines, boormachines en drumstokjes; niets is te gek om de bodem te onderzoeken. Bart komt steeds dieper, maar haalt hij het binnenste van de aarde? Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Ontstaan van aardgas

Van plant naar steenkool naar aardgas. Aardgas is ongeveer 300 miljoen jaar geleden al ontstaan. Wil je daar wel eens meer van weten? Bekijk dan het filmpje op Schooltv.nl.

Opsporen van aardgas

Je kunt aan de oppervlakte niet zien of er diep in de grond aardgas zit. Men heeft na jarenlang onderzoek wel een vermoeden, maar dat is niet genoeg. Daarom voert men seismologisch onderzoek uit. Dat is onderzoek dat met geluidsgolven werkt. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Transport van aardgas

Om het gas bij alle huishoudens te laten komen, is er in Nederland een netwerk van leidingen aangelegd: 11.500 kilometer in totaal. Vanuit deze hoofdleidingen komt het in kleine leidingen terecht. Door elke straat loopt wel een gasleiding, die het aardgas bij jou thuis brengt. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Aardobservatie

Onze aardbol wordt uitgebreid bestudeerd vanuit de ruimte. Met satellieten. Hoe werken ze? En welk soort informatie levert dat op? Janouk krijgt te zien hoe broeikasgassen worden gemeten. Op satellietbeelden is te zien wat die doen met onze ijskappen. En dat ziet er niet best uit. Bekijk deze aflevering...

Boren naar aardolie

Zowel op land als in de zeebodem zit aardolie. Om aardolie uit de bodem van de zee te krijgen hebben we booreilanden nodig. Op land gebruiken we de jaknikkers. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl. Met werkblad aardolie: vragen en opdrachten bij de clips over aardolie

Ontstaan van aardolie

Kleine diertjes en plantjes in de zee hebben miljoenen jaren geleden gezorgd voor het ontstaan van aardolie. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl. Met werkblad aardolie: vragen en opdrachten bij de clips over aardolie.

Verwerken van aardolie

Aardolie is onmisbaar. We gebruiken het op veel verschillende manieren. Het kan in raffinaderijen verwerkt worden tot benzine, maar er kan ook plastic van gemaakt worden. Zelfs in wasmiddel zit aardolie. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl. Met werkblad aardolie: vragen en opdrachten bij de clips over...

Aardwarmte

Bart Meijer bekijkt een boorinstallatie die zo'n twee kilometer in de aarde boort op zoek naar aardwarmte. Diep onder de grond heeft het water een temperatuur van zo'n zestig graden. Hij ontdekt dat een kaskweker van tropische planten het warme water goed kan gebruiken. Bekijk deze aflevering van Het...

Bedreiging van de Amazone

Bossen zijn heel belangrijk voor de aarde en voor de mens. Ontbossing door de mens bedreigt het voortbestaan van veel bosgebieden, ook van het Amazoneregenwoud. Kijk op de Natuurwijzer van Naturalis en lees en ontdek nog meer weetjes.

Bezoek aan een amethistmijn in Brazilië

Dr. Hanco Zwaan van het Nederlands Edelsteen Laboratorium (NEL) onderzoekt allerlei edelstenen. In 2009 was hij in Brazilië, in de amethistmijn. Lees en bekijk de informatie uit Natuurwijzer, de digitale encyclopedie van Naturalis. Ontdek en leer over de rijkdom van de natuur.

Ammonieten

Een ammoniet is een uitgestorven inktvisachtige die in een soort slakkenhuis woonde. Hun huizen vinden we nog steeds terug! Meer weten? Bekijk de informatie uit Natuurwijzer, de digitale encyclopedie van Naturalis. Ontdek en leer over de rijkdom van de natuur.

Aswolk

Hoe kan een vulkaan op IJsland er voor zorgen dat er in Nederland geen vliegtuigen meer kunnen vertrekken? Bart krijgt op Schiphol te horen waarom het zo gevaarlijk is om door zo'n aswolk te vliegen. Meteoroloog Dennis Wilt legt uit hoe de vulkaanas in Nederland terechtkomt. Bekijk deze aflevering van...

Baikalmeer – het oudste meer van de wereld

Om het oudste meer van de wereld te zien, moet je afreizen naar Rusland. Wel 20% van al het zoetwater op aarde bevindt zich in dit meer! Bekijk de informatie uit Natuurwijzer, de digitale encyclopedie van Naturalis. Ontdek en leer over de rijkdom van de natuur.

Brokkelende bergen

Bergen brokkelen af door de tijd, hoe gaat dat? Lees de informatie uit Natuurwijzer, de digitale encyclopedie van Naturalis. Ontdek en leer over de rijkdom van de natuur.

Hoe ontstaan bergen?

De aarde bestaat uit verschillende platen en die platen schuiven langs elkaar. Hierdoor ontstaan over miljoen jaren bergen. Hoe dat precies werkt, vraagt Janouk aan. Bertram. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op schooltv.nl.

Het broeikaseffect

Het broeikaseffect ontstaat, omdat CO2 en andere gassen een beschermende laag vormen om de aarde. Ze laten de verwarmende stralen van de zon door, maar houden een deel van de warmte vast. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Het broeikaseffect

Pff.. wat is het toch warm op sommige dagen. Weet je dat dit te maken heeft met het broeikaseffect? Wat is dat eigenlijk? Lees er over op de Natuurwijzer van Naturalis.

Broeikasgassen

In onze lucht zweven broeikasgassen: gassen die onze aarde warm houden, zelfs als de zon niet schijnt. Maar hoe werken die bijzondere gassen? En hebben we er te veel van in de lucht zweven? Janouk zoekt het uit. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Wat zijn broeikasgassen?

Een broeikasgas is een soort wollen trui die de aarde isoleert. Die broeikasgassen komen in de lucht doordat we met z'n allen veel vliegen, autorijden, fabrieken hebben draaien en elektriciteit produceren. Dit doen we vaak met fossiele brandstoffen. Als je die verbrandt, komen daar broeikasgassen vandaan....

De cycloon

Soms zie je het op het nieuws: dan is er ergens een orkaan of een cycloon geweest en dan zie je een stad volledig in puin liggen. Mensen zijn hun huizen of familie kwijtgeraakt en lopen radeloos rond. Maar hoe komt dat eigenlijk? Wat is een cycloon? In dit filmpje van Schooltv.nl wordt het uitgelegd.

Dag en nacht

In de winter rij je in het donker naar school, en 's zomers in het licht. Hoe komt dat? Kijk naar deze clip van Schooltv.nl en je begrijpt het.

Dampkring

Bart hangt een camera aan een heliumballon. Zo wil hij onderzoeken hoe de dampkring eruit ziet. Maar hoe vind je ballon en camera terug en zijn de beelden bruikbaar? Wat komt Bart met camera, KNMI-ballon en camerabeelden te weten over de dampkring? Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

De dampkring

De aarde is de enige planeet in ons zonnestelsel waar zóveel planten en dieren leven. Dat komt door de dampkring. Die zorgt ervoor dat we op aarde temperaturen hebben waarin we goed kunnen leven. Wil je meer weten? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Diamant

In de natuur is er niets harder dan diamant. Tegenwoordig zijn we in staat om zelf diamanten te maken. Hoe gaat dat in zijn werk en is deze in een laboratorium gemaakte diamant van een natuurlijke te onderscheiden? Eva zoekt het uit! Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

De diamant

De diamant is hét symbool van luxe en schoonheid. Toch komt de diamant gewoon uit de grond. Het is een kristal die voor het grootste gedeelte uit koolstof bestaat. Pas door goed te slijpen wordt de steen mooi. Hoe beter geslepen, hoe mooier en duurder de diamant. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Dijken versterken, hoe doe je dat?

Het Hoogwaterbeschermingsprogramma wil voor het jaar 2050 meer dan 1500 kilometer aan dijken versterken. Dat is nodig om ervoor te zorgen dat al onze zeedijken en rivierdijken in Nederland ook in de toekomst stevig genoeg blijven om de lagergelegen gebieden te beschermen tegen het water uit de rivieren...

Discovery museum

In Discovery Museum staat alles in het teken van de thema’s aarde, wetenschap, techniek en ontwerp. Op deze site lees je er alles over dit museum in Kerkrade.

De Dode Zee

Waarom heet hij zo? De zee in, zelfs als je eigenlijk niet kan zwemmen. Dat kan in de Dode Zee. Die is namelijk zo ontzettend zout dat je gewoon blijft drijven... Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

De Donau

De enige rivier in Europa die van west naar oost stroomt. De Donau is 2888 kilometer lang en mondt uit in de Zwarte Zee. Rivieren trekken mensen aan. Het deltagebied is erg vruchtbaar en met schepen kan je makkelijk grondstoffen en goederen vervoeren. Daarom ontstaan er vaak steden bij rivieren. Bekijk...

Drijvende eilanden

We hebben steeds minder ruimte om te wonen. De oplossing? Drijvende eilanden! In Wageningen zijn ze bezig om te testen hoe zo'n eiland eruit komt te zien. Eva gaat op onderzoek uit en krijgt een bordje echt eiland eten voorgeschoteld. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Drinkwater

Water halen we uit de natuur. Het is zo gewoon dat je er bijna nooit bij stil staat. Maar weet je dat er heel veel met het water gebeurt voordat we het kunnen drinken? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Drinkwater

Waar komt ons drinkwater vandaan? In grote delen van Nederland wordt daar rivierwater voor gebruikt. Janouk gaat naar Limburg en ziet hoe water uit de Maas gezuiverd wordt tot helder drinkwater. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Waar komt het zachtste drinkwater vandaan?

In Nederland komt er perfect drinkwater uit de kraan. Maar dat drinkwater is niet overal hetzelfde. In sommige gebieden is het water zacht en in andere hard. Dat heeft te maken met de hoeveelheid kalk in het water. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Earth Hour

Tijdens Earth Hour, op zaterdag 28 maart 2026 om 20.30 uur, gaat overal ter wereld één uur het licht uit. Zo geven mensen een signaal dat we zuiniger moeten omgaan met onze aarde. Lees hier de informatie. Doe jij ook mee?

Eb en vloed

Hoe krijg je hoog en laag water op het strand? Dolores legt uit hoe de maan en de draaiing van de aarde voor eb en vloed zorgen. Verder laat ze zien hoe dieren profiteren van de getijdenwisselingen. En op de Afsluitdijk ziet ze hoe met een getijdengenerator met behulp van eb en vloed stroom maakt. Bekijk...

Hoe ontstaan eb en vloed?

De maan trekt met haar zwaartekracht het water naar zich toe. Als de Noordzee aan de kant van de maan staat, dan is het daar vloed. Ook aan precies de andere kant van de wereld is het dan vloed, door draaien van de aarde. Bekijk het filmpje van Willem Wever op schooltv.nl.

Hoe werkt eb en vloed?

Soms kun je lopen over de zeebodem waar een paar uur geleden nog water stroomde. Dan is het eb. Maar waar blijft dat water dan eigenlijk? Bekijk de clipphanger op Schooltv.nl.

Edelstenen

Een mooie steen die je van de grond raapt is nog niet meteen een edelsteen. Aan welke eigenschappen moet een steen voldoen om geld waard te zijn? En hoe ontstaan edelstenen eigenlijk? Tirsa zoekt het uit. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Zo ontstaan edelstenen

Edelstenen worden gevonden in de natuur. Maar hoe ontstaan die daar? Op de website van Kidsweek legt edelstenen-expert Hanco Zwaan van Naturalis het uit. Dit is een bericht van 24 juni 2023.

Erosie

Door sneeuwlawines wordt veel grond in de Alpen niet meer beschermd waardoor regen de grond kan wegspoelen. Deze erosie veroorzaakt modderstromen die grote schade kunnen aanrichten aan de natuur en dorpen. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

De Etna

Op het Italiaanse eiland Sicilië ligt de Etna, de grootste actieve vulkaan van Europa. Deze vulkaan spuwt zo nu en dan lava en rommelt regelmatig. Maar hoe ontstaan vulkanen eigenlijk? Dat heeft alles te maken met aardplaten. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Drie vragen over de Etna

Het Jeugdjournaal geeft antwoord op drie vragen over de vulkaan Etna: Welke vulkaan is de Etna ook alweer? Zijn de uitbarstingen gevaarlijk? Zijn er meer vulkanen in Europa? Dit is een bericht van 9 maart 2021.

Expeditie Oceaan - Duik de diepte in

Meer dan 70% van het aardoppervlak bestaat uit oceaan. Groot, diep en nog zoveel onbekend. Veel dieren, planten en monsters zitten erop te wachten ontdekt te worden. Ga je mee de diepte in? Deze speciale site van Naturalis staat bol van weetjes over oceanen en alles wat daar leeft.

Fosfaten

Fosfaten zijn belangrijk om planten goed te laten groeien. Ook mens en dier hebben fosfaten nodig. Maar we poepen en plassen de meeste fosfaten weer uit! Nizar gaat op bezoek bij de waterzuivering van Amsterdam. Daar proberen ze om de fosfaten weer terug te winnen. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Fossielen zoeken, vinden...en dan?

Lekker uitwaaien op het strand. Hé, daar steekt iets uit het zand. Je schopt er tegenaan en ineens sta je met een oeroud bot in je handen. Kijk op de Natuurwijzer van Naturalis en lees en ontdek nog meer weetjes.

Gassen

Stikstof zit overal in de lucht om ons heen. Maar hoe krijg je uit een mengsel van gassen nou een specifiek gas? Dolores bezoekt de fabriek waar ze gassen scheiden. Ze ziet hoe stikstof bijvoorbeeld gebruikt wordt om garnalen te verpakken. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Geologie van Nederland

Uitgebreide website over de geologie van Nederland. Uitgelegd wordt hoe Nederland zich door de tijd heen heeft gevormd. Met veel informatie over fossielen, mineralen en zwerfstenen.

Geoweek

Het is Geoweek: op expeditie met aardrijkskunde, van 7 tot en met 17 april 2026. Misschien ga jij met je klas wel grondboringen doen, bekijken hoe water gezuiverd wordt, of ga je op expeditie om te ontdekken wanneer dijken stevig en hoog genoeg zijn. Meer informatie over de Geoweek vind je op deze site.

Gletsjer

Nienke beklimt met berggidsen Jelle en Martijn een gigantische gletsjer bij de Mont Blanc in Frankrijk. Een enorme massa van ijs en sneeuw glijdt langzaam richting het dal. Hoe ontstaat zo'n gletsjer? En wat zijn de gevaren? Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Gletsjer- en rivierdalen

Stromend water bepaalt hoe het landschap eruit ziet. Is het water ijs en zakt het als een gletsjer de berg af, dan krijgt het bergdal de vorm van de letter U. Een rivier die door de bergen stroomt, zorgt voor een dal in de vorm van de letter V. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Gletsjers

Wist je dat gletsjers tienduizenden jaren oud zijn? Ze stromen langzaam de berg af met een enorme kracht. Kijk maar eens hoe dat gaat in dit filmpje van filmpje op Schooltv.nl.

Gletsjers

Een gletsjer is een hele grote plak ijs, die je onder andere in de bergen vindt. Nizar loopt over zo’n gletsjer, samen met berggids Tomas, langs hele diepe gletsjerspleten. Hij daalt er zelfs meters in af. Maar hij ontdekt ook dat er binnenkort bijna geen gletsjers meer zullen zijn. Bekijk deze...

Drie vragen over gletsjers

Het gaat slecht met gletsjers. Veel ijskappen zijn aan het smelten. Het Jeugdjournaal geeft antwoord op drie vragen over gletsjers: Wat is een gletsjer? Welke gletsjers zijn beroemd? Is het erg als gletsjers smelten?

Gletsjers in de Alpen

Gletsjers zijn bevroren rivieren die heel langzaam de berg afstromen. Dat gaat duizenden jaren door. Door de grote kracht ervan, slijten hele dalen uit. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Wat zijn gletsjers?

Gletsjers zijn ontstaan uit bevroren sneeuw. Doordat ze stromen, slijten ze de ondergrond uit en ontstaan er heuvels en dalen. Maar door klimaatverandering trekken overal ter wereld gletsjers zich terug, met grote gevolgen voor de zeespiegel. Bekijk de clipphanger op schooltv.nl.

Golven

Deze Klokhuisaflevering gaat over golven. Dolores gaat met een golvendeskundige golven bestuderen om uit te vinden hoe golven ontstaan, hoe ze zich gedragen en hoe krachtig ze zijn.

Grondsoorten

Onze bodem bestaat uit verschillende soorten grond. Kleigrond is erg nat en zandgrond is weer lekker droog. En wat dacht je van tuingrond? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Het is hier nooit saai.

Tijdreizen onder Naturalis. Wat blijft er eigenlijk over van het verleden? Naturalis ging ernaar op zoek, onder het eigen museum. Lees er over op de Natuurwijzer van Naturalis.

Het Klokhuis over de voetafdruk

Door te eten, te wonen, te kopen en te reizen gebruikt ieder van ons een stuk aarde. Dit noemen we de ecologische voetafdruk. Nederlanders leven letterlijk op te grote voet. Drie aardbollen, zoveel zouden we nodig hebben als iedereen op de wereld zou leven zoals wij in Nederland. Waar hebben we al die...

Snapje? Hoe de aarde draait

Onze aarde staat niet stil! Hij maakt in 365 dagen een rondje om de zon en elke dag draait-ie ook een rondje om zijn eigen as. Diggy Dex rapt over de rondjes van onze mooie planeet. Luister maar naar dit Snapje?, een liedje met uitleg waardoor jij het snapt!

Hoogte

Bart is in een grote stad in Bolivia; La Paz. Het is een bijzondere stad want het is de hoogst liggende stad ter wereld. Bart merkt het meteen: er zit minder zuurstof in de lucht. Hoe hoger je komt, hoe kouder het wordt en hoe lager de luchtdruk is. Maar wat is luchtdruk precies? En welke invloed heeft...

IJstijd

Tijdens een ijstijd is het klimaat koud voor een langere tijd. Ook in Nederland zijn er verschillende ijstijden geweest. Er leefden toen veel bijzondere wilde dieren. In het landschap van nu kun je nog steeds overblijfselen vinden van de ijstijd. Pascal vindt een groot stuk bot op het strand en gaat...

IJstijd

Tijdens een ijstijd is het klimaat koud voor een langere tijd. Ook in Nederland zijn er verschillende ijstijden geweest. Er leefden toen veel bijzondere wilde dieren. In het landschap van nu kun je nog steeds overblijfselen vinden van de ijstijd. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Hoe zag Nederland eruit in de IJstijd?

In de IJstijd werd een groot deel van Nederland bedekt door ijs van gletsjers die helemaal uit Scandinavië kwamen. Hoe ging dat ongeveer in zijn werk? Dat laten Nienke en Mathhijs zien op een zandvlakte met een shovel. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Stuwwallen uit de ijstijd

Ooit was Nederland voor de helft bedekt met een dikke ijsgletsjer. Dat kun je vandaag de dag nog steeds zien aan het landschap op sommige plekken. De Utrechtse Heuvelrug is bijvoorbeeld een overblijfsel uit de ijstijd. Bekijk het filmpje van de Buitendienst op Schooltv.nl.

Wat is een ijstijd?

Een ijstijd is een lange periode van kou. Nederland heeft 3 ijstijden gekend, de laatste duurde meer dan 100.000 jaar. Het landschap was kaal en er leefden mammoeten en wolharige neushoorns. In ons landschap zien we nog sporen van toen, zoals zwerfkeien en heuvels door de gletsjers. Bekijk het filmpje...

Kaartlezen in de bergen

Ook op een platte kaart kun je de hoogte aflezen. Op elke kaart staat een legenda. In sommige legenda staan kleuren die je terugziet op de kaart. Daarmee wordt de hoogte aangegeven. Elke kleur staat voor een bepaalde hoogte. Op sommige kaarten staan ook hoogtelijnen. Die geven aan hoe steil of hoe glooiend...

Kalksteen als bouwmateriaal

Zuid-Limburg staat bekend om de grotten. Eigenlijk zijn het geen echte grotten, maar door mensen gemaakte gangen om kalksteen te winnen. Er zijn wel 22.000 gangen en samen hebben die een lengte van 240 kilometer. Waar is al dat kalksteen gebleven? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Ontstaan van kalksteen

Ongeveer 70 miljoen jaar geleden lag het grootste deel van wat nu Nederland is, op de bodem van een binnenzee, de Krijtzee. Alle schelpen uit die zee zijn op de bodem terechtgekomen en vormden een laag kalksteen. Deze kalksteen komt bijna overal in Nederland voor, maar alleen in Zuid-Limburg zit deze...

Kalksteenpoeder

Kalksteen werd vroeger in blokken gebruikt om er gebouwen van te maken. Dat gebeurt tegenwoordig bijna niet meer. Nu wordt de kalksteenlaag opgeblazen om er kalksteenpoeder van te maken. In de clip van Schooltv.nl zie je waar dit poeder voor gebruikt wordt.

Keukenzout

We gebruiken heel veel zout: in het eten, om chloor te maken en om bevroren wegen mee te bestrooien. Het steenzout uit de bodem gaat via pijpleidingen naar de fabriek. Daar wordt het gewassen, gekookt, gedroogd en in pakken gedaan. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Klei

Klei is eigenlijk zand. Alleen is klei jonger en is pas later in Nederland gekomen. Klei wordt gebruikt om baksteen van te maken. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Kou

Als het heel koud is buiten, zie je er soms tegenop om naar buiten te gaan. Toch kan kou heel handig zijn, er zijn zelfs plekken die kou transporteren. Janouk leert wat kou is en gaat op bezoek bij een plek waar ze heel goed kunnen omgaan met kou. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Kun je hoogte meten met luchtdruk?

Lucht is niet gewichtloos, één liter lucht weegt namelijk 1,29 gram. De lucht boven ons – een laag van wel 50 kilometer – drukt dan ook op ons. Die druk vermindert naarmate je hoger in de lucht komt. Kun je op deze manier de hoogte van een toren opmeten? Bekijk het filmpje van...

Kun je hoogte meten met waterdruk?

Eén liter water weegt één kilo. Als je dieper onder water gaat, heb je meer water boven je en drukt er dus een zwaarder gewicht op je. Dit noem je waterdruk. Maar kun je waterdruk ook gebruiken om de hoogte van een toren te meten? Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Kun je hoogte meten met wind?

Hoe hoger je komt, hoe harder de wind waait. Laag op de grond wordt de wind namelijk tegengehouden door allerlei obstakels, zoals bijvoorbeeld bomen, huizen en zelfs het gras. Maar kun je met die windsnelheid ook meten hoe hoog een toren is? Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Kun je meten met een helikopter?

In een helikopter zit een hoogtemeter. Daarmee kan de piloot zien op welke hoogte er gevlogen wordt. Maar kun je met de helikopter ook meten wat de hoogte van een toren is? Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Land en zee

Op land heb je grotere temperatuurverschillen dan in zee Ken je dat, dat het zo warm is aan het strand dat je je voeten brandt? De zee is dan lekker koel. Maar hoe komt het eigenlijk dat land en zee niet dezelfde temperatuur hebben? Het antwoord krijg je in deze clip van Schooltv.nl.

Landkaarten maken

Eva duikt in de wereld van landkaarten maken. Ze maakt met oude instrumenten een plattegrond van een speeltuin. Daarna maakt ze een moderne kaart met een vliegtuig, waarmee ze van boven foto's van het landschap maakt. En nu maar hopen dat ze de weg niet kwijt raakt! Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Wat zit er in lava?

Gloeiend hete lava, vuurballen en wolken van as. Voor onderzoekers zijn uitbarstingen een unieke kans om meer te ontdekken over de binnenkant van de aarde. Lees er over en bekijk de filmpjes op de Natuurwijzer van Naturalis.

Lawines

In de Duitse bergen kan een mooi sneeuwlandschap ineens veranderen in een levensgevaarlijk gebied. Lawines bedreigen het leven van de bewoners van het gebied. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Les je dorst

Op deze website, speciaal voor kinderen, kom je alles te weten over kraanwater. Er wordt uitgelegd hoe en waarom mensen drinkwater gebruiken, hoe de natuur zorgt voor drinkwater en hoe de mensen zorgen voor drinkwater. Informatie en plaatjes voor werkstukken en spreekbeurten kun je downloaden. Met leuke...

Leven met water

Water is in Nederland nooit ver weg. Rivieren en de zee hebben ons landschap voor een belangrijk deel gevormd. Schoon, veilig en voldoende water lijken vanzelfsprekend. Maar de uitdagingen worden steeds groter, daarom is het tijd om in Nederland anders met water om te gaan. Daarover lees je op deze website.

Hoe ontstond het leven op aarde?

Toen onze planeet geboren werd, was er nog geen leven mogelijk. Het was er veel te heet. Toen de aarde afkoelde, ontstonden er eerst oerbacteriën, vervolgens vissen als haaien en daarna reptielen op het land. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Wat is leven?

Janouk gaat op zoek naar het antwoord op de vraag 'wat is leven?' Waarom leeft een mier wel en een steen niet? We onderzoeken welke vormen van leven er op aarde bestaan en komen erachter dat al het leven is opgebouwd uit DNA en eiwitten. Janouk ontmoet een professor die levende cellen uit elkaar haalt...

Waarom is de lucht blauw?

Wit zonlicht bestaat uit allerlei kleuren. Het blauwe licht heeft problemen om de aarde te bereiken. Omdat het een kortere golflengte heeft, wordt dat licht door de moleculen in de atmosfeer alle kanten op gestuurd. Het blauwe licht verspreidt zich zo over de hele atmosfeer. Bekijk het filmpje van Willem...

Marmer

Marmer is een van de duurste materialen ter wereld. Miljoenen jaren geleden is het ontstaan op de bodem van de oceaan. In Carrara, Italië, ziet Bart met eigen ogen hoe het uit de bergen wordt gehaald. In een atelier laten kunstenaars zien hoe ze het marmer bewerken met de technieken die Michelangelo...

De mineralen van Naturalis

Mineralen lijken simpele brokken steen, maar zijn dat zeker niet! Je kunt er veel van leren en daarom onderzoekt Naturalis veel mineralen. Kijk op de Natuurwijzer van Naturalis en lees en ontdek allerlei weetjes over mineralen.

Mount Everest

De Mount Everest is de hoogste berg op aarde. Deze berg is 8848 meter hoog. Dat lees je goed: bijna negen kilometer. Kijk voor weetjes op de site van National Geographic Junior.

Muien

Ga je zwemmen in de zee? Pas goed op voor muien, die zijn namelijk levensgevaarlijk! Lees op de site van de Reddingsbrigade hoe je een mui herkent en wat je moet doen als je in een mui terechtkomt.

Mui - Tips voor meer veiligheid

Dowload op de site van de Reddingsbrigade de poster: Een mui is levensgevaarlijk! Jij kan uit een mui komen! Weet wat je moet doen! Deze campagneposter is ook beschikbaar in het Arabisch, Duits, Engels en Pools. Zie onderaan de pagina.

Wat moet je doen als je in een mui komt?

Een mui is een geul in zee tussen twee zandbanken. Als je daar zwemt, trekt de sterke stroming je mee richting zee. Probeer hier niet tegenin te zwemmen, maar zwem mee naar achteren, waar de stroming minder sterk wordt. Je kan dan opzij en vervolgens terug naar het strand zwemmen. Bekijk het filmpje...

Natuurgeweld

In Nederland hebben we geen vulkanen, aardbevingen of lawines. Maar we moeten wel oppassen dat Nederland niet overstroomt! En zo zijn er meer plaatsen in de wereld die best gevaarlijk zijn om in te leven. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Noordzeewater

Nederland wordt voor een groot deel omgeven door water. Vijf van de twaalf provincies – van Zeeland tot aan Groningen en de Waddeneilanden – grenzen aan de Noordzee, de zee waarvan het Nederlandse deel groter is dan Nederland zelf. Hoe goed kennen we ‘s lands grootste natuurgebied?...

Hoe stroomt het water in de oceanen?

Het water in de oceanen is altijd in beweging. Dit komt door de draaiing van de aarde. De De stromingen verdelen voedsel, dieren en warmte over de hele aarde. Als je op Bonaire een fles in het water gooit, dan zou het maar zo kunnen dat die op Texel aanspoelt. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op schooltv.nl.

Oceanen: Biodiversiteit

Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. Koraal nog geen 0,1% van die oceaan. Toch zijn veel zeedieren helemaal afhankelijk van koraalriffen. Er komen méér verschillende dieren en planten in voor dan in een regenwoud. Maar koraal wordt bedreigd. Door vervuiling. Door klimaatverandering....

Oceanen: Diepzeeonderzoek

Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. Toch weten we er maar weinig over. Want oceanen zijn diep! Kilometers diep. Daar is het koud, donker en de waterdruk is zo hoog dat je er niet kan zwemmen in een duikpak. Dat maakt onderzoek naar de zeebodem heel lastig, maar ook spannend. Er leven namelijk...

Oceanen: Klimaat

Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. Al zijn ze enorm groot, oceanen hebben last van ons. Van onze CO2-uitstoot, waardoor het oceaanwater opwarmt en verzuurt. En van alle troep die we in de oceaan gooien. Janouk gaat duiken om met eigen ogen de gevolgen te zien: plankton, een belangrijke...

Oceanen: Oceaanstromen

Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde en zijn altijd in beweging. Warmte en leven worden door de oceanen vervoerd via zeestromen; het zijn de rivieren van de oceaan. Maar hoe ontstaan die stromen? En wat gebeurt er als deze rivieren worden verstoord door de opwarming van de aarde? Deze stromen...

Oceanen: Plankton

Oceanen bedekken bijna driekwart van onze aarde. En ze zitten vol met leven. Heel groot leven, zoals walvissen. En heel klein leven: plankton! En juist plankton is enorm belangrijk voor al het leven op onze planeet. Want dat is voedsel voor veel zeedieren en het maakt ook 50% van alle zuurstof die we...

Ontstaan van leven

Hoe is al het leven hier op aarde ontstaan? En hoe is het begonnen? Om dat uit te zoeken gaat Pascal miljarden jaren terug in de tijd, naar het ontstaan van onze aarde. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

De Oosterscheldekering

In 1953 breken de dijken van Zeeland en delen van Zuid-Holland en Noord-Brabant door. Het veroorzaakt de ‘Watersnoodramp’. Grote delen land komen onder water te staan en mensen raken hun huizen kwijt. Om dit soort rampen in de toekomst te voorkomen, wordt er besloten tot de bouw van de Deltawerken....

Hoe werd de Oosterscheldekering gebouwd?

Het grootste Deltawerk van Nederland is de Oosterscheldekering. De kering is negen kilometer lang en bestaat uit pijlers die wel twintig miljoen kilo per stuk wegen. Een hele klus om die pijlers op de juiste plek te krijgen. Dit gebeurt dan ook met speciale schepen. Bekijk het filmpje op schooltv.nl.

De opbouw van de aarde

Heel vroeger dachten mensen dat het middelpunt van de aarde de hel was. Een vlammende oven waar duivels in wonen. Maar de mensen hadden het mis. Er wonen géén duivels in het midden van de aarde. Wél is het er enorm heet: ruim 5000 graden! Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Wat is een orkaan?

Tijdens het voorjaar en de zomer ontstaan er veel orkanen op zee. Vooral in Amerika hebben ze last van orkanen als ze aan land komen. Ze noemen deze periode ook wel het orkaanseizoen. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Orkanen, cyclonen & tyfoons

We zien het vaak voorbijkomen op het nieuws: golven die over de kade slaan, omgewaaide bomen en huizen die volledig zijn weggevaagd. Dit zijn de beelden die horen bij orkanen, cyclonen en tyfoons.Op de site van het Rode Kruis lees je allerlei weetjes over dit natuurgeweld.

Overstromingen voorkomen

Als het waterpeil in de rivieren stijgt, is er een verhoogde kans op overstromingen. Daarom geven we rivieren extra ruimte. Een soort vluchtstrook voor water! Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Planeet Aarde - Het begin

Hoe is de aarde 4,6 miljard jaar geleden ontstaan? Nienke legt uit hoe een gloeiende vuurbol langzaam veranderde in een levende planeet. Hoe is dat gegaan en hoe zag dat er uit, dat eerste leven? Oersoep! Aflevering uit de Klokhuisserie Oertoer over onze prehistorie.

Planeet Aarde - Ontstaan van het leven

Hoe ontstaan de eerste dieren op onze planeet? Aanvankelijk is er alleen maar leven in de oceaan. Maar dan komen de dieren ook het land op. Nienke maakt een reis door de tijd en doet verslag van het ontstaan van leven op onze planeet. Aflevering uit de Klokhuisserie Oertoer over onze prehistorie.

Planeet Aarde - Ontwikkeling

Nienke vertelt hoe vanuit zee het gevarieerde dierenrijk is ontstaan zoals we dat nu kennen. Dat ging niet zonder slag of stoot. Vulkaanuitbarstingen, meteorietinslagen en ijstijden teisterden alles wat leefde. Aflevering uit de Klokhuisserie Oertoer over onze prehistorie.

De planeet aarde en haar satelliet, de maan

Ontdek onze aarde en de ruimte eromheen met deze interactieve videotour. Klik op ‘Tours’ linksboven om de audiotour te starten of zoom in en ga op ontdekkingsreis langs onze planeet, de maan en de zon. Bekijk de Interactieve Schoolplaat op Schooltv.nl.

Onze planeet is een magneet

In onze aarde zit een grote magneet. Die magneet is heel belangrijk voor het leven op aarde. Bart probeert de weg te vinden met zijn kompas. Kan de magneet hem helpen? Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Plooiingsgebergte

De Himalaya is de hoogste bergketen op aarde en hij wordt nog steeds hoger. De Himalaya is een voorbeeld van een plooiingsgebergte. Wat dat is, zie je in deze clip van Schooltv.nl.

Podcast Expeditie Oceaan

Wil je alles weten over de oceaan? Luister dan naar de podcast van Expeditie Oceaan. Duik in deze podcasts samen met Freek Vonk in de wondere onderwaterwereld. En ontdek zo de leukste weetjes over

Wat is het poollicht?

Het poollicht is een bijzonder natuurverschijnsel, wat je rond de noord- en zuidpool wel eens kunt zien. Op de Noordpool heet het noorderlicht en op de Zuidpool het zuiderlicht. Hoe ontstaat dit eigenlijk? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Rioolwater en regenwater

We gebruiken allemaal water. Je draait een kraan open en het water stroomt en verdwijnt weer via de gootsteen of het doucheputje. Maar waar gaat al dat water naartoe en hoe komen we aan schoon drinkwater? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Rioolwaterzuivering

We gebruiken de hele dag door water, gemiddeld zo'n 119 liter water per dag! Bij het koken, afwassen, douchen, tandenpoetsen, op de wc, om je handen te wassen. Waar komt al het water dat we wegspoelen terecht? Maurice duikt het riool in. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis over water.

Hoe creëren we ruimte voor de rivier?

Dijken beschermen ons tegen overstromende rivieren, maar zorgen ook dat die rivieren minder ruimte hebben. Door de dijken te verplaatsen en ze verder van de rivier af te bouwen, worden de uiterwaarden groter en is er meer plaats voor water. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op schooltv.nl.

Wat is een riviermonding?

Rond riviermondingen kun je natuurgebieden vinden, of juist havens. En door eb en vloed verandert de riviermonding voortdurend. Wetenschappers in Utrecht hebben een speciale zandbank gebouwd om in het klein te onderzoeken hoe een riviermonding werkt. Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Rosario woont vlakbij een vulkaan

Rosario woont in San Sebastiano al Vesuvio, een klein dorp aan de voet van de Vesuvius. Hij is niet bang voor de vulkaan waar hij vlakbij woont, maar zijn opa heeft de laatste uitbarsting ervan nog meegemaakt, in 1944. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Schelpen zoeken doe je zo!

Iedereen die weleens op het strand komt, verbaast zich over wat daar allemaal in het zand ligt. Schelpen in allerlei vormen en maten, krabbenschilden, eieren van zeedieren, fossielen en natuurlijk afval… Mocht jij daar eens iets bijzonders vinden, dan kun je dat bij Naturalis laten bekijken, bij...

Boren naar steenzout

Steenzout ziet er nog heel anders uit dan het zout in het zoutbusje of de zoutbergen in tropische landen. Het is keihard en moet dus ook met zware boormachines uit de bodem gehaald worden. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Ontstaan van steenzout

Ongeveer 200 miljoen jaar geleden was Nederland bedekt door zee. Geen open zee, maar een ondiepe randzee gevuld met zout water. Het was hier erg warm en droog. Daardoor verdampte het water en bleef er steeds zout achter. Dat werd een harde laag steenzout. Wil je daar meer van weten? Bekijk dan het filmpje...

Stenen

Je ziet ze bijna overal: stenen. Toch is iedere steen anders en vertelt iedere steen een ander verhaal. Janouk verdiept zich in stenen: wat kan je zien aan een steen? Waar komen die stenen vandaan? En hoe komen ze in Nederland? Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Alle stenen op hun plek

Naturalis heeft een enorme verzameling gesteenten en mineralen, maar hoe bewaar je ze en kun je ze terugvinden? Bekijk de informatie uit Natuurwijzer, de digitale encyclopedie van Naturalis. Ontdek en leer over de rijkdom van de natuur.

Flipping - Strand en zee

Download de legwoordpuzzel. De afbeeldingen op de 'flipping' pagina kun je omdraaien door erop te klikken. In de tekst kom je woorden tegen, die je ook kunt vinden in de puzzel die je gedownload hebt. Zo kom je meer te weten over strand en zee.

Stuwmeer

Als je weleens in de bergen bent geweest, heb je er waarschijnlijk één gezien: een grote stuwdam, met daarachter een stuwmeer. Ze zijn er niet alleen om elektriciteit op te wekken, maar ook om het te bewaren. Nizar beklimt een stuwdam en gaat heel diep een berg in om te kijken hoe dat werkt....

Wat is het Suezkanaal?

Het Suezkanaal ligt in Egypte. Het is een belangrijke vaarroute, er varen dagelijks zo’n 50 vrachtschepen doorheen. Het is een snelle route tussen Azië en Europa. Vroeger, toen dit kanaal bestond, moesten schepen helemaal omvaren om Afrika heen. Bekijk het filmpje op schooltv.nl.

Wie is Greta Thunberg?

Greta Thunberg werd wereldberoemd doordat ze spijbelde van school om te demonstreren voor het klimaat. Sindsdien demonstreren tienduizenden scholieren over de hele wereld en spreekt Greta wereldleiders toe. Bekijk het filmpje van Het Jeugdjournaal op Schooltv.nl.

Tien torens diep

Tien torens diep is een televisieserie over de mijnen in Zuid-Limburg. De serie is gebaseerd op het boek van Jacques Vriens. Hier kun je de afleveringen nog eens bekijken.

Wat is tijd?

De oude Egyptenaren lazen de tijd middels zonnewijzers. Die zijn alleen niet heel handig als het bewolkt is. Daarom bedachten ze zandlopers. Maar die moet je heel vaak omdraaien, ook niet handig. Toen is de slingerklok uitgevonden door de Nederlander Christiaan Huygens. Bekijk het filmpje van Willem...

Tropisch regenwoud

Wat is een tropisch regenwoud eigenlijk? Het regent er heel veel en maar liefst de helft van alle dieren op aarde leeft in het tropisch regenwoud. Burgers Bush is een nagemaakt tropisch regenwoud. Janouk neemt er een kijkje. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Tsunami

Een tsunami is het gevolg van een zeebeving. Hoe ontstaat zo'n beving? In de Schooltv Beeldbank kun je zien hoe een zeebeving in zijn werk gaat.

De Vesuvius

De Vesuvius is één van de gevaarlijkste vulkanen ter wereld. Toch wonen er duizenden mensen omheen. Waarom kiezen zij ervoor om juist daar te wonen? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

De voetafdruk van Nederland

Om te leven heeft iedereen een stukje van de aarde nodig: landbouwgrond voor je groente, katoen voor je kleding, bomen voor hout. Het stuk land dat één persoon nodig heeft om een jaar te leven, noem je je ecologische voetafdruk. De voetafdruk van een Nederlander is behoorlijk groot, bijna...

De voetafdruk: Eten

Door te leven gebruikt iedereen een stukje van de aarde. We noemen dit stukje land je ecologische voetafdruk. Een groot deel van je voetafdruk is nodig voor het maken van eten. Vooral voor de productie van vlees is veel land nodig. In deze aflevering zoekt Janouk uit hoe dat zit. Bekijk deze aflevering...

Vulkaan

In Nederland hebben we geen vulkanen. Bart reist daarom af naar IJsland om uit te zoeken waarom daar wel vulkanen zijn. En: hoe ontstaan vulkanen? Het heeft allemaal te maken met gloeiende lava in het binnenste van de aarde. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Vulkanen

Wat is een vulkaan en waarom barst hij uit? Eerst is het gewoon een mooie berg. Maar dan ineens verandert de berg in een vuurspuwend monster! Wat is een vulkaan precies en waarom barst hij uit? Deze clip van Schooltv.nl laat het je precies zien.

Waardoor zijn er zoveel vulkanen in Italië?

Vulkanen ontstaan op plekken waar er scheuren in de aardkorst zitten. In Italië zijn er veel van dit soort scheuren. Daaronder zit magma, gesmolten gesteente. Als de druk onder de grond te groot wordt, komt dat omhoog en kan de vulkaan uitbarsten. Bekijk het filmpje van Het Jeugdjournaal op schooltv.nl.

Waarom is de lucht blauw?

Vanaf de aarde gezien is de lucht blauw. Of zwart als het nacht is. Vanuit de ruimte gezien is de lucht altijd zwart. Dat we hem op aarde als blauw zien, komt door de dampkring. Bekijk de cipphanger op Schooltv.nl.

Wandeling door de tijd

Geologen onderzoeken de geschiedenis van de aarde. Hoe kijken geologen zo ver terug in de tijd en wat onderzoeken ze daarvoor? Lees er over op de Natuurwijzer van Naturalis.

Water

San Dar is 11 jaar oud en woont in Myanmar. Haar huis staat op palen, want ze woont op een meer. Elke dag gaat ze met de boot naar het dorp verderop om water te halen, het water uit het meer mag je niet drinken. Ze wil weten waar het water in het meer vandaan komt, waarom het vervuild is en welke leuke...

Water

De toegang tot schoon drinkwater is in sommige landen een enorme uitdaging. Nienke reist af naar Swaziland en laat zien wat het voor een gezin betekent als er nauwelijks voldoende drinkwater voorhanden is. Organisaties als Unicef proberen wat aan die situatie te doen. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Het Klokhuis over water

Nederland is een waterland. 'Het Klokhuis over water' is een 10-delige serie waarin op verschillende manieren wordt verteld hoe het water in Nederland in de gaten wordt gehouden. Bekijk hier alle afleveringen.

Webpad water

In dit webpad ga je vragen beantwoorden en opdrachten uitvoeren. Zo kom je veel te weten over water en waterwerken in Nederland.

De waterkringloop

Water is één van de belangrijkste elementen op aarde. Als oppervlaktewater, zoals zeewater, verdampt en er wolken worden gevormd, kunnen winden het opgeslagen water meevoeren. Als water weer condenseert en in neerslag weer in zee terechtkomt spreken we van een korte waterkringloop. Als...

Waterpeil

De waterschappen zorgen ervoor dat er voldoende water is in sloten, plassen en kanalen. Maar ze zorgen er ook voor dat te veel water snel wordt opgevangen of afgevoerd. Dat heeft allemaal te maken met het goed regelen en in de gaten houden van het waterpeil! Hoe doen de waterschappen dat? Bekijk deze...

De waterrap

Anic en Anouar rappen over water. Water is onmisbaar! We gebruiken het bijna overal voor. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl en zing mee.

Watervallen

Je hebt vast wel eens een waterval gezien. Het water dendert naar beneden, en dat is prachtig om naar te kijken. Maar hoe ontstaat een waterval eigenlijk? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Watervallen

Water stroomt naar beneden. Als er genoeg water is, vormt dat water samen een rivier. Als er in zo’n rivier ineens een groot hoogteverschil is, stort het water een afgrond in. Dat heet een waterval. Kijk voor weetjes over watervallen op de site van National Geographic Junior.

Waterzuivering

Waar gaat al dat vieze water naar toe? En hoe belandt het uiteindelijk weer in onze rivieren en meren? Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Weet je dit al over woestijnen?

De meeste mensen denken bij een woestijn aan een droge, hete ernorme zandvlakte. Maar wist je dat maar een klein gedeelte van de woestijnen op deze wereld er zo uitziet? Kijk voor weetjes, feiten en filmpjes over woestijnen op de site van National Geographic Junior.

Wereld Oceanen Dag

Elk jaar op 8 juni is het Wereld Ocenanen Dag. Dan wordt er extra aandacht gevraagd voor een gezondere oceaan en een betere toekomst. Lees meer op deze Engelstalige site.

De woestijn

In de woestijn heb je alleen maar zand. Het regent er bijna nooit en er groeit ook bijna niets. Toch leven er mensen: bedoeïenen. Bekijk de animatie op Schooltv.nl.

Woestijnleven

In een droge, hete woestijn hebben dieren het erg moeilijk. Toch leven er allerlei dieren, die door hun bouw of gedrag zijn aangepast aan het woestijnmilieu. Dat zie je bijvoorbeeld aan de manier van voortbewegen. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Hoe ontstaat zand?

Zand wordt gemaakt van stenen, die uit elkaar vallen door verwering. Dat verweren duurt heel erg lang: het duurt miljoenen jaren voordat een rots uiteindelijk als zand op het strand ligt. Maar hoe gaat dat eigenlijk? Bekijk het filmpje van Het Klokhuis op Schooltv.nl.

Van zand naar glas

Zand als delfstof. Zand wordt uit de grond gehaald en gebruikt om producten van te maken. Bijvoorbeeld glas. Dat gebeurt in een glasblazerij en in een glasfabriek. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Wat doet een zandfabriek?

Je denkt er misschien niet bij na, maar zand wordt voor heel veel dingen gebruikt. Om huizen mee te bouwen bijvoorbeeld. Sosha en Kiefer gaan langs bij een zandfabriek waar zand uit de bodem wordt gezogen om te worden verwerkt tot beton. Bekijk het filmpje De Buitendienst op Schooltv.nl.

Zandmotor

Onze kust wordt regelmatig geteisterd door noordwester storm. Door golven en stroming worden dan stukjes van onze kustlijn afgesnoept. Vandaar dat er geëxperimenteerd wordt met een 'zandmotor'. Dolores gaat kijken hoe dat werkt. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

The deep sea

Op deze Engelstalige website scroll je steeds verder en dieper tot de bodem van de zee. Om de zoveel honderd meter vind je illustraties van de beesten die rond die diepte leven. Vissen, andere zeedieren, scheepswrakken, je komt ze allemaal tegen.

Waarom is de zee zout?

Regenwater is zoet en zeewater is zout. Omdat het regenwater via de grond naar de zee stroomt, komt er steeds een klein beetje zout uit de grond mee de zee in. Vervolgens verwarmt de zon de zee, waardoor alleen het water verdampt en het zout achter in de zee blijft. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Zeedijken

Als door aangespoelde zeeklei nieuw land is ontstaan, wordt er geprobeerd dit land te behouden. Het nieuwe land wordt afgeschermd van de zee door middel van een dijk. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Wat betekent zeespiegelstijging?

Nederland ligt voor een groot deel onder de zeespiegel. Daarom hebben we dijken, dammen en duinen nodig die ons beschermen tegen het water. Maar wat als de zeespiegel nog verder gaat stijgen? Bekijk het filmpje van Zapp Your Planet op schooltv.nl.

Zeestromen en wind

De klimaten op aarde worden voor een belangrijk deel bepaald door de zeestromen. Dat komt doordat zeestromen warmte verplaatsen van het ene gebied naar het andere. Koud water brengen ze van het noorden naar het zuiden, en warm water van het zuiden naar het noorden. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Zeewier

Zeewier vind je op de bodem van de zee. Het zijn planten die de vissen die op de zeebodem leven beschermen. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Zinkgaten

Het kan gebeuren: plotseling opent de aarde zich onder je voeten. Een zinkgat slokt je op. Het lijkt wel een nachtmerrie, maar dit natuurfenomeen kan ook echt gebeuren. Het wordt ook wel een zinkgat of verdwijngat genoemd. Zinkgaten zijn gaten in het aardoppervlak die worden veroorzaakt door instorting...

De zon en de aarde

Wordt de zon nat als je hem in de zee ziet zakken? Wetenschapper Diederik legt aan de hand van een zelfgebouwd planetarium uit dat de aarde om de zon heen draait. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Het zonnestelsel

Ga op ontdekkingstocht door ons zonnestelsel, langs de zon en de planeten. Start de interactieve videotour om er alles over te ontdekken! Bekijk de Interactieve Schoolplaat op Schooltv.nl.

Zout

Zout zit in bijna elk product. Bart reist af naar de grootste zoutvlakte ter wereld, midden in Bolivia. Vroeger werd zout gebuikt als betaalmiddel en om eten, bijvoorbeeld vlees, langer te kunnen bewaren. Waarom is zout tegenwoordig nog zo belangrijk voor de mens? Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Zout uit de zee

Eeuwenlang was zout een kostbaar product. Het werd uit verre warme landen gehaald, zoals Bonaire. Daar kun je gewoon wachten tot het zeewater verdampt is en het zout overblijft. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Zuidpool

Bart gaat naar de Zuidpool! Hij laat zien dat de opwarming van de aarde daar duidelijk zichtbaar is. Hij gaat op expeditie met een bioloog. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.

Zwaartekracht

Alles wat je loslaat, valt naar beneden. Dat komt doordat de aarde eigenlijk een grote magneet is. Bekijk het filmpje op Schooltv.nl.

Zwaartekrachtsgolven

Al in 1915 voorspelde Albert Einstein dat zwaartekrachtsgolven bestaan. In 2015 werden ze ontdekt. Nienke rent langs de drie km lange tunnels van het zwaartekrachtsgolven lab in de buurt van Pisa. Bekijk deze aflevering van Het Klokhuis.